José Saramago- het evangelie volgens Jezus Christus

informatie schrijver

José Saramago schreef ‘het evangelie volgens Jezus Christus in 1991’. Hij zorgde voor een rel in Portugal waardoor hij in 1992 in vrijwillige ballingschap in Lanzarote is gaan wonen. In 1998 kreeg hij de Nobelprijs voor de literatuur. Hij was een atheïst en communist. Hij stierf in 2010.

 brontekst

De brontekst is uiteraard het nieuwe testament in de bijbel. De vier evangelies van Marcus, Mattheüs, Lucas en Johannes vertellen elk het verhaal van Jezus vanuit hun eigen optiek. De evangelies van Mattheüs en Lucas zijn kopieën van het evangelie van Marcus. Het evangelie van Johannes is veel mystieker. We krijgen hier een andere status van Jezus, hij is duidelijk de zoon van God. Volgens mij heeft Saramago zich vooral gebaseerd op dit evangelie vanwege de prominente rol van Maria van Magdala in beide werken.

Saramago’s roman begint reeds voor de geboorte van Jezus. Nadat Jezus in ‘het evangelie volgens Jezus Christus’ Maria van Magdala heeft ontmoet volgt Saramago het verhaal zoals in verschillende evangeliën wordt verteld.

Belangrijkste verschuivingen

Jozef, de vader van Jezus, krijgt een veel belangrijkere rol in de roman van Saramago. De schuld die hij voelt sinds de kindermoord en de nachtmerries die daarmee gepaard gaan komen meermaals voor. Zijn dood aan het kruis is een voorafspiegeling aan wat zijn zoon staat te wachten. Na zijn dood krijgt Jezus dezelfde nachtmerries.

We krijgen een meer menselijkere versie van Jezus gelezen. Hij is een mens met gevoelens en twijfels zoals iedereen. Hij voelt begeerte voor Maria Van Magdala en heeft meer dan eens een harde houding tegenover zijn moeder, Maria Van Nazareth. Maria van Magdala is zijn partner en geeft Jezus raad. Bijvoorbeeld wanneer Jezus een vijgenboom dood laat gaan wanneer die boom net geen vijgen had toen Jezus het wou zegt ze dat je niet mag vragen aan degene die niets hebben. Of wanneer Jezus de broer van Martha en Maria (Lazarus) weer tot leven wil wekken zegt ze ‘niemand verdient het om twee keer te sterven.’

Een zeer opvallende verschuiving vinden we reeds voor Jezus is geboren. Maria en Jozef hebben wel degelijk geslachtsgemeenschap gehad. Er verschijnt geen engel om de geboorte van Jezus aan te kondigen maar de Duivel komt Maria bezoeken.

In de bijbel word de tocht naar Bethlehem voor de volkstelling beschreven als een eenzame reis van Jozef en Maria. Ook dit word omgekeerd door Saramago. Er zijn vele mensen op weg naar Bethlehem want de herbergen zijn niet voor niets vol. Jezus wordt zoals meerdere kinderen in die tijd in een stal geboren. Er komen herders elementaire levensmiddelen brengen zoals kaas. In de bijbel staat geschreven dat er drie koningen komen met geschenken.

God komt rechtstreeks in de roman voor. Zo is er een scène waar Jezus samen met God en de duivel veertig dagen in een boot zit (tov veertig dagen in de woestijn). God wordt beschreven als een wezen dat alleen uit is op macht, hij wil zijn rijk vergroten. De duivel probeert God te overhalen om alle de ellende uit de wereld te halen. Hij vraagt om vergeving voor wat hij heeft gedaan en vraagt of hij terug naar de hemel mag komen. God wil dit niet, zonder de duivel zullen de mensen God’s goedheid niet zien. In deze scène worden voorspellingen gedaan over al het komende kwaad. Jezus wil sterven als koning van de Joden en niet als zoon van God om dit alles tegen te gaan. Hij wil niet dat er zoveel mensen moeten sterven voor God. Wanneer hij gekruisigd word, komt God tevoorschijn en zegt dat Jezus zijn zoon is. Hierop zegt Jezus ‘Mensen vergeeft hem, want Hij weet niet wat hij heeft gedaan’. In het evangelie van Lukas zegt Jezus de volgende woorden aan het kruis ‘Vader vergeef hun want ze weten niet wat ze doen’.

Saramago maakt net zoals de postmoderne schrijvers in de 20ste eeuw gebruik van het creëren van een allusie. Je vergeet nooit dat je een boek aan het lezen bent. Je word soms aangesproken, hij spreekt zelf en laat personages aan het woord (ik-vorm).

Volgens mij wil Saramago vooral ‘aanklagen’ dat God gedachteloos geprezen wordt en dat hij daarom heerst. God word in deze roman in een negatief daglicht getoond. Hij wil dat mensen voor hunzelf beginnen te denken.

 Bronvermelding

Evangelies volgens Marcus, Mattheüs, Lucas en Johannes

David G Frier, ‘José Saramago’s o Evangelho segundo Jesus Christo: outline of a newer testament’

 Ger Groot, ‘De vele namen van José Saramago’, streventijdschrift, Januari 1999

 Jan Antoon, ‘Het evangelie volgens Jezus Christ’, shvoong.com, 28 januari 2006

José Saramago ‘Het evangelie volgens Jezus Christus’, 1991

Lode Delputte, ‘José Saramago: de beschaving is een schild’, de morgen, 18 juni 2010

 


Advertenties

Dit bericht sluit aan bij mijn vorige post. Waar gaan we naartoe?

TV Olen

Vlaams minister van Cultuur Joke Schauvliege (CD&V) gaat een groot deel van haar cultuursubsidies gebruiken om de eerder afgevoerde FC De Kampioenen-film alsnog te realiseren. Voor het project maakt ze drie miljoen euro  beschikbaar. 

Uit de recente publicatie van de subsidie-adviezen blijkt dat een aantal organisaties, zoals het Zuiderspershuis en het Filmfestival Gent hun subsidies verliezen. Vandaag raakte bekend waar al die afgenomen subsidies naartoe moeten gaan: een film over de populairste voetbalploeg van Vlaanderen, FC De Kampioenen.

De film werd in 2009 al aangekondigd en terug afgeblazen wegens onenigheden omtrent het script. In 2011 doken weer nieuwe plannen op in de media, maar ook toen werd de film uitgesteld. Dit keer omdat er nog geen geslaagd misverstand was gevonden. Ook de investeerders lieten op zich wachten.

Vlaams minister van Cultuur Joke Schauvliege (CD&V) schiet FC De Kampioenen nu ter hulp. ‘Het zou een grote zonde zijn als deze gegarandeerd fantastische film er uiteindelijk niet zou komen. Daarom heb ik beslist om drie miljoen euro in het culturele…

View original post 65 woorden meer

Open brief aan minister Schauvliege


Ondanks mijn sociaal isolement ( vanwege examens ) probeer ik contact te behouden met de buitenwereld. Helaas geeft de buitenwereld mij niet echt moed om verder te studeren.

Beste minister Schauvliege,

Hoewel de donderwolken er al even hingen, was het dit weekend toch schrikken toen de cijfers voor de nieuwe subsidieronde bekend raakten. Op basis van die gegevens hebben wij als jonge, beginnende theatermakers/acteurs/regisseurs het gevoel dat we niet geapprecieerd worden. Daarom deze brief.
Het vrijgeven van de adviezen deed u in het licht van de transparantie. Nu hopen wij dat die transparantie niet ophoudt bij de naakte cijfers maar dat u ons ook een antwoord zal kunnen geven op onze vragen.

Uit de cijfers die wij nu kunnen inkijken en waarvan u zegt ze te zullen volgen, lezen wij een beleid dat zich tegen jonge makers richt. Net die organisaties die zich heel erg inzetten om jonge makers kansen te geven – door ze een podium te bieden, ze artistiek en logistiek te ondersteunen, ze in residentie te nemen en te laten zoeken –  worden in deze subsidieronde afgestraft. (Campo, De Werf, Rataplan, maar ook Les Ballets C de la B, … ). Ondertussen geeft u in uw beleid wel aan dat grote huizen zoals NTGent, KVS, … in de toekomst meer verantwoordelijkheid zouden moeten krijgen om (jonge) makers onder hun vleugels te nemen, maar daar zien wij in de praktijk nog veel te weinig van en het lijkt ons dat die huizen daar in deze subsidieronde ook niet de nodige financiële ademruimte voor krijgen.

Er is onlangs dan wel beslist over 10 procent extra projectsubsidies die ook (en vooral) bedoeld zijn voor jonge makers, maar dit geld is weinig waard als u de broedgronden waarin die makers kunnen groeien, wegneemt. Om kans te maken op projectsubsidies moet je als maker onder andere kunnen bewijzen dat er organisaties zijn die je (ook financieel) steunen. Laat het nu net die organisaties zijn die jong werk durven steunen die in deze subsidieronde onderuit gehaald worden.

Mevrouw de minister, als dit een bewuste beleidskeuze is, dan willen wij dit graag weten zodat we ons kunnen voorbereiden op een zwarte toekomst. De vernieuwing zal dan niet door het beleid gedragen zijn. Want de wil is er wel degelijk en het talent om Vlaanderen verder op de kaart te zetten als bakermat van vooruitstrevend en degelijk theater. Het is alleen zo dat jong talent sneller en verder groeit als er een goede ondersteuning is vanuit het werkveld.

Wij gaan ervan uit dat er grondige redenen (en min of meer objectieve parameters) zijn op basis waarvan beslist is om radicaal te knippen in de werkingsmiddelen van organisaties als Campo, De Werf, … waardoor die huizen hun huidige werking voor het grootste deel zullen moeten stopzetten. Graag hadden wij die redenen gelezen, want op het eerste zicht lijkt hun werking ons niet zo rampzalig te zijn. Integendeel, wij zien bruisende huizen met een uitdagende programmatie.  In de huidige subsidieronde lijkt het bijna alsof zij afgestraft worden omdat ze jonge makers kansen geven.

Op dat vlak geven de cijfers ons wat tegenstrijdige en verwarrende signalen. Aan de ene kant hebben enkele jonge collectieven en makers die voortkomen uit de genoemde organisaties net projectsubsidies of zelfs structurele subsidies gekregen, worden zij opgenomen in festivals als Circuit X en spelen zelfs in internationale circuits. Aan de andere kant gaat u de organisaties waar die jonge makers steun en begeleiding krijgen nu afstraffen.

We hebben begrepen dat dit komt omdat hier twee verschillende commissies over oordelen. De commissie “theater” heeft positief geoordeeld voor sommige projectsubsidies en de commissie “multidisciplinaire kunstencentra” vindt dat de organisaties die die jonge collectieven steunen geen interessant werk voortbrengen. Wij gaan ervan uit dat de commissies deze onenigheid niet onderling zullen moeten uitvechten. U zal de verantwoordelijkheid moeten opnemen om dit soort onregelmatigheden in het beleid op te lossen.

Tenzij het de bedoeling is om enkele kunstencentra in Vlaanderen in de toekomst op te doeken, lijkt het ons bovendien een rare keuze om die organisaties van de ene dag op de andere de helft (of het totaal) van hun werkingsmiddelen af te nemen. Dit kan alleszins niet leiden tot meer kwaliteit of een interessantere programmatie. We vinden het goed dat u de adviescommissies zoveel mogelijk wil volgen. Toch zijn wij ongerust omdat het lijkt dat sommige commissies heel erg ondoordacht en roekeloos te werk gaan. Wij hopen dan ook dat u zult ingrijpen als blijkt dat zij hun verantwoordelijkheden niet ten harte nemen of omwille van beleidsredenen niet naar behoren kunnen werken.

Beste minister Schauvliege, wij zijn de volgende generatie theatermakers. Wij zullen bepalen hoe het culturele veld er in de volgende 20, 30 jaar zal uitzien. Als u dat goed vindt zouden wij graag nu al met u in dialoog treden om samen een beleid uit te stippelen dat kan leiden tot een inspirerende kunstwereld die zichzelf kan blijven heruitvinden.

De adviezen die voor deze subsidieronde op tafel liggen zijn desastreus voor ons jonge makers. Daarom hebben we een open brief opgesteld naar minister Schauvliege. Stuur deze door en deel hem met zoveel mogelijk vrienden en kennissen die theater maken. Wie de brief mee wil ondertekenen kan een email sturen naar belpaemegeert@hotmail.com. Het is belangrijk dat wij in deze discussie ook onze stem laten horen.

http://www.lhommmm.be/ : de brief kan u hier lezen

Le TGV, trop rapide, est un mauvais coup porté au livre – Bernar Pivot, le métier de lire

D’après  Bernard Pivot nous avons perdu la patience et la concentration qui sont nécessaires à la lecture d’une oeuvre littéraire. Nous parcourons nos vies trop vite sans nous rendre comte de petites choses. “Le TGV, trop rapide, est un mauvais coup porté au livre”.

Je dois admettre que si le train prend du retard, je m’ennuie aussi avec le temps que j’ai perdu. Heureusement je suis une jeune qui aime lire. Donc si le train est en retard je prends un livre ou je lis un journal et de cette façon le temps passe désormais plus vite. Les jeunes de nos jours préfèrent s’amuser avec des jeux sur le téléphone portable en attendant le train. Les jeunes ne trouvent pas en eux le désir de lire, de dévorer un livre d’un bout à l’autre.

J’ai trouver une autre citation de Bernard Pivot de son livre Le métier de lire. A mon avis, l’auteur s’exprime plus clairement avec ces mots-ci: “Malheur aux naïfs qui croient que zapper c’est vivre et qu’en conséquence vivre c’est zapper…” L’habitude de zapper quand quelque chose n’est pas assez intéressant se montre aussi dans la vie quotidienne. Beaucoup de jeunes ne peuvent plus s’amuser avec des choses simples comme faire une promenade, aller voir la famille, cuisiner (des repas faits au four micro-ondes sont plus faciles et rapides) et nous ne pouvons pas oublier l’art de lire un livre.

Peut-être pouvons-nous dire que tout cela est un résultat du ‘zapping’ et que nous devenons de plus en plus isolés les uns des autres.

croyez ceux qui cherchent la vérité, doutez ceux qui la trouvent- André Gide

La vérité change au fil du temps avec chaque nouvelle civilisation. Il y a des différentes cultures et nouveaux inventions. Il s’agit d’une recherche continuelle. En chaque siècle on pensait qu’on avait trouvé une certaine vérité. Il y a des siècles où les gens ont pensé que la terre n’est pas ronde ou ils pensaient que la terre était le centre du système planétaire. Donc, est-il possible de trouver la seule vérité? Si quelqu’un dit qu’il a trouvé la vérité doit-on croire cette personne ou plutôt douter cette personne?

La recherche de la vérité ultime rend la vie intéressante. Les gens sont curieux et sont stimulés par les questions qu’ils se posent. La recherche contribue à la communication autour du monde. Des gens vont discuter entre eux et vont rechercher ensemble toutes les réponses possibles.

On ne sait pas si à l’avenir il y aura des techniques qui seront plus performantes que celles dont on dispose aujourd’hui. De la même façon qu’on a découvert que la terre est ronde et que le soleil se trouve au milieu du système planétaire, nos prédécesseurs pourront réfuter quelque chose qu’on a pensé être vrai mais qui ne l’est pas. Avoir une seule vérité, est-cela possible? Si l’humanité continue de se développer, la vérité continue aussi de se développer devant nos yeux. A mon avis il n’est pas nécessaire de connaître tout car dans ce cas notre vie serait restreinte à nos connaissances intellectuelles sans place pour la supposition ou l’imagination.

André Gide était homosexuel. Peut-être veut-il aussi mettre en question la religion avec cette citation. l’église n’accepte pas l’homosexualité et les prêtres sont sûrs que Dieu dit que cela est un péché. Pour l’église cela est la seule vérité. Il y a beaucoup de différentes idées sur la religions dans le monde et chacun dit qu’ils ont la seule vérité. Qui doit-on croire?

The avengers

De film waar zoveel rond te doen is. Ik heb hem gisteren gezien, ‘eindelijk’ zou men kunnen zeggen, maar je mist niets als je hem niet hebt gezien. Dus laat ik ‘eindelijk’ achterwegen.

Er waren zoveel personages die evenveel aandacht krijgen dat het onmogelijk is om een ‘band’ te voelen met één van de figuren. Bovendien moest die connectie  gemaakt worden in de 3 of vier dialogen die er waren tussen de explosies en special effects door.

Begrijp me niet verkeerd ik hou normaal van dit soort films, bijvoorbeeld ‘x-men kijken’ behoort zeker tot een favoriete (hersenloze) tijdsbesteding van mij.

Ik moet wel toegeven, er waren leuke one-liners in de film.

‘le journalisme, c’est le contact et la distance’- Hubert Beuve- Méry

Les journalistes ont une tâche très dure. Ils doivent trouver une équilibre entre le contact et la distance dans les articles. Dans quels cas doit-le journaliste se concentrer sur montrer les émotions, montrer une autre point de vue, c’est-à-dire se concentrer sur le contact? Et quand peut-on dire qu’un journaliste doit conserver la distance avec le sujet.

Il y a quelques mois que l’accident de bus en Suisse s’est passé. à la une de nombreux journaux on pouvait voir des photos de victimes. Les journalistes n’ont pas demandé aux parents s’ils pouvait utiliser ces photos. Cela montre que beaucoup de journaux se concentrent sur le spectacle et les chiffres de vente sans penser aux émotions qu’ils peuvent provoquer chez les familles. Montrer ces photos ne donne pas un autre sens à l’événement.

Ces articles ont reçues beaucoup de mauvaises réactions de plusieurs côtés. Dans ce cas-ci je pense que ce soit mieux de se limiter à des simples faits.

Est-il possible que beaucoup de gens pensent comme moi parce que l’accident de bus s’est passé avec des enfants qui vivent en Flandre? Peut-être pensons- nous autrement si nous voyons des photos d’un bombardement en Afghanistan. Les journalistes doivent donc être conscients pour quel public ils écrivent.

Aussi le contact est très important dans le journalisme. Prenons par exemple la politique. Une histoire personnelle d’un candidat dans la politique est plus susceptible de convaincre des électeurs qu’un article avec seulement des faits sur sa carrière.

Il est difficile de plaire à tout le monde. Donc beaucoup de journaux pensent seulement à les chiffres de vente. Il y a toujours des gens qui peuvent se sentir attaqués ou trahis.

Je respecte les journalistes qui prennent risques. Mais il y a des choses qui sont plus importantes qu’un bon article. Les journalistes ne peuvent jamais oublier qu’ils parlent de la vie de certaines personnes, ils doivent respecter les intimités de la vie privée.